Katedra Inżynierii Środowiska została powołana Zarządzeniem Rektora Akademii Górniczo-Hutniczej im. S. Staszica w Krakowie z dnia 12 czerwca 2019 roku, w wyniku restrukturyzacji katedr na Wydziale Inżynierii Lądowej i Gospodarki Zasobami (ówczesny Wydział Górnictwa i Geoinżynierii). Do tego czasu historia katedry związana jest z historią trzech jednostek.
1 października 2010 roku powołano do istnienia nową Katedrę na Wydziale Górnictwa i Geoinżynierii – Katedrę Inżynierii Środowiska i Przeróbki Surowców.
Powstała ona z połączenia dwóch jednostek:
Katedry Przeróbki Kopalin i Ochrony Środowiska,
Katedry Ekologii Terenów Przemysłowych.
Katedra Przeróbki Mechanicznej Kopalin rozpoczęła działalność w 1952 roku. Jej pierwszym kierownikiem był mgr inż. Włodzimierz Stępiński.
W tym czasie powstało również Koło Naukowe Studentów „Separator”, jedno z pierwszych w AGH.
Profesor Stępiński był pionierem badań nad ekonomiką procesów wzbogacania kopalin i utrzymywał bliską współpracę z przemysłem.
Po przejściu prof. Stępińskiego na emeryturę, kierownictwo objął doc. dr hab. inż. Kazimierz Sztaba.
Pod jego kierunkiem jednostka przekształciła się w Instytut Przeróbki Surowców Mineralnych, który prowadził szeroko zakrojone badania nad:
automatyzacją procesów technologicznych,
klasyfikacją i kontrolą jakości surowców,
odsiarczaniem węgli i wykorzystaniem odpadów.
W tym czasie powstało Studium Doktoranckie „Przeróbka Surowców Mineralnych” oraz laboratorium mikrobiologiczne, wprowadzające metody biotechnologiczne do przeróbki surowców.
W 1985 roku dyrektorem Instytutu został doc. dr hab. inż. Antoni Siwiec, a po reformie szkolnictwa wyższego w 1993 r. jednostka została przekształcona w Zakład Przeróbki Kopalin, Ochrony Środowiska i Utylizacji Odpadów.
Kolejnymi kierownikami Zakładu byli:
dr inż. Zofia Blaschke (1996–1999),
dr hab. inż. Marian Brożek, prof. nadzw. AGH (1999–2002).
W tym okresie jednostka rozwijała zaplecze laboratoryjne i modernizowała infrastrukturę badawczą.
Kierownictwo objął dr hab. inż. Kazimierz Trybalski, prof. AGH, a od 2008 r. funkcję przejęła dr hab. prof. AGH Jolanta Marciniak-Kowalska.
Był to czas dynamicznego rozwoju badań, współpracy z przemysłem (m.in. KGHM Polska Miedź S.A.) i zwiększonej aktywności naukowej:
trzy tytuły profesora,
dwa doktoraty habilitacyjne,
dziesięć prac doktorskich,
liczne publikacje i konferencje międzynarodowe.
Druga z jednostek, które utworzyły obecną Katedrę, powstała w 1998 roku jako Katedra Ekologii Terenów Górniczych, a w 2007 roku otrzymała nazwę Katedra Ekologii Terenów Przemysłowych.
Zajmowała się tematyką:
odzysku odpadów w górnictwie,
podziemnego składowania odpadów,
sekwestracji CO₂,
rekultywacji terenów przemysłowych.
W katedrze pracowali m.in. prof. Wiktoria Sobczyk, prof. Stanisław Wasilewski, dr inż. Marek Pawul, dr inż. Radosław Pomykała i dr inż. Waldemar Kępys.
Od 2010 roku Katedra Inżynierii Środowiska i Przeróbki Surowców łączy doświadczenie dwóch tradycji:
przeróbki i wykorzystania surowców mineralnych,
ekologii i inżynierii środowiska.
Jednostka organizuje m.in. Międzynarodową Konferencję Przeróbki Kopalin oraz konferencje z cyklu „Problemy zagospodarowania odpadów mineralnych”.
Zespół Katedry tworzą doświadczeni naukowcy, kadra techniczna i administracyjna, wspierający badania i dydaktykę w duchu zrównoważonego rozwoju.
Historia Pracowni Aerologii Górniczej oraz Pracowni Mechaniki Płynów, Wentylacji i Klimatyzacji Przemysłowej jest związana z dwoma jednostkami utworzonymi w roku 1952, a mianowicie Zakładem Aerologii Górniczej – założonym przez prof. dr inż. Witolda Budryka oraz Zakładem Hydromechaniki – założonym przez prof. dr inż. Jerzego Litwiniszyna.
Od początku działalności pracownicy tych jednostek prowadzili badania naukowe z zakresu mechaniki płynów, termodynamiki, wentylacji kopalń podziemnych i zwalczania zagrożeń naturalnych w górnictwie.
W kolejnych latach rozpoczęto także prace naukowo-badawcze z zakresu wentylacji i klimatyzacji przemysłowej. Doprowadziło to do uruchomienia w roku 1998 specjalności Wentylacja i Klimatyzacja Przemysłowa na kierunku studiów Inżynieria Środowiska.
W związku z restrukturyzacją organizacji Wydziału Górnictwa i Geoinżynierii obie pracowanie zostały połączone z katedrą Inżynierii Środowiska i Przeróbki Surowców.
Zgodnie z Zarządzeniem nr 24/2019 Rektora Akademii Górniczo-Hutniczej im. S. Staszica w Krakowie z dnia 12 czerwca 2019 obecnie współtworzą Katedrę Inżynierii Środowiska.
Zespół badawczy technologii wodno-sanitarnych wywodzi się historycznie z Zakładu Górnictwa Otworowego i Hydromechanizacji. Po późniejszej reorganizacji zespół funkcjonował w obrębie Pracowni Geotechnologii, Odwadniania i Inżynierii Środowiska, przypisanej formalnie do Katedry Górnictwa Odkrywkowego. Prace badawcze zespołu koncentrują się wokół ujmowania wód, w tym m. in. z zakresu analizy i oceny ryzyka, dokumentowania zasobów wód podziemnych, wykorzystywania innowacyjnych metod diagnostyki obiektów technicznych, czy wdrażania systemów informatycznych, mających na celu zarządzanie zasobami wodnymi oraz ograniczanie energochłonności procesu wydobycia i zaopatrzenia w wodę. Oprócz kształtowania środowiska wodnego i inżynierii wodnej obszarem zainteresowań badawczych jest inżynieria sanitarna.
W Katedrze Górnictwa Odkrywkowego prowadzono również działalność naukowo-badawczą w zakresie rekultywacji i rewitalizacji terenów poprzemysłowych. Zespół badawczy prowadzi prace, przede wszystkim, dla branży górniczej i samorządów lokalnych, głównie na terenach zurbanizowanych, których historia jest związana z eksploatacją kopalin i funkcjonowaniem innych branż przemysłu.
Zgodnie z Zarządzeniem nr 24/2019 Rektora Akademii Górniczo-Hutniczej im. S. Staszica w Krakowie z dnia 12 czerwca 2019 zespoły badawcze współtworzą Katedrę Inżynierii Środowiska.